بسيار است كه به شرط تأمّل و عدم قساوت قلب ، منجر مىشود و ظاهر مىگردد از براى متأمّل ، فايدهء هر كدام از آن صفات ، در هنگام استعمال آب به سهولت و آسانى . ثمّ عاشر خلق الله كامتزاج الماء بالاشياء يؤدّى كلّ شيء حقّه و لا يتغيّر عن معناه . اين فقره ، اشاره است به فوايدى كه از براى اهل بصيرت ، از جوهر آب ظاهر مىشود . مىفرمايد كه : لطف امتزاج آب به همه چيز ، اشاره است به طريق سلوك هر شخص انسان با بنى نوع خود ، يعنى : اختلاط و معاشرت هر شخص با مردم ، بايد مثل امتزاج آب باشد به چيزها . يعنى : در نهايت هموارى و آسانى باشد و چنان كه ملاقات آب به هر چيزى ، مناسب آن چيز است و از حقيقت خود بدر نمىرود . مثلا به أجسام متخلخله كه ملاقات مىكند ، مثل دوشاب و گل و غير اينها ، به ظاهر و باطن ملاقات مىكند و اثر خود را به هر جزء او مىرساند . و به أجسام صلبه كه ملاقات مىكند ، مثل سنگ و مانند او ، به ظاهر او ملاقات مىكند و بس . پس آدمى نيز بايد چنين باشد و اختلاطش با هر كس ، مناسب حال آن كس باشد . اگر اختلاطش با مؤمنين خلَّص صحيح الاعتقاد و يا با دوستان صادق العقيدة باشد ، مجازات ظاهرى و باطنى مجوّز است ، به ظاهر و باطن ملاقات با او مىتوان كرد ، اگر با مخالفين و اعادى دين اختلاط نمايد ، معاشرت ظاهرى لازم است و بس . معتبرا لقول رسول الله صلَّى الله عليه و آله : مثل المؤمن الخالص كمثل الماء . و در حال استعمال آب ، اعتبار كن و به خاطر آر كلام معجز نظام حضرت ختمى پناه را صلَّى الله عليه و آله و سلَّم كه فرموده است كه : مؤمن كامل ، بايد سلوكش با مردمان ، مانند آب باشد ، چنان كه به تفصيل مذكور شد . و لتكن صفوتك مع الله تعالى في جميع طاعاتك ، كصفوة الماء حين